واژه شهید در نگاه ادیان

واژه شهید در نگاه ادیان

تغییر رنگ شهادت

آنچه در پیش رو دارید نوشته آلیسون زریک ، در مورد واژه شهید و شهادت در ادیان مختلف است . لازم به ذکر است که این مقاله حاصل دیدگاه های نویسنده است و ما فقط به بیان نظرات او می پردازیم  .

درسپتامبر سال 2001 ، بحران بین المللی تروریسم درآمریکا شدت گرفت. ابرسیاهی که برمحله مانهاتان نیویورک سایه افکنده بود ، بالاخره کناررفت اما ورود آمریکا را به صحنه ترور از میان نبرد.

11 سپتامبر، آمریکا

 رئیس جمهور بوش هنگام سخن با ملت داغدیده و عزادار بر علیه تروریست ها و آنهایی که به تروریست ها کمک می کردند، اعلام جنگ صلیبی نمود.مضمون صحبت های او که به عربی جهت پخش درتمام خاورمیانه ترجمه شده بود بیانگر این بود که بوش درصدد راه اندازی جنگ صلیبی است.نشانه های مذهبی درمورد تمام تروریست هایی که به ساختمان مرکز تجارت جهانی حمله کردند واقعیت دارد، تمام این افراد متعلق به گروهک تروریستی القاعده ( اسامه بن لادن) بودند. این گروه یک سازمان اسلامی می باشد که معتقدند تمام کسانی که اعمالی نظیر حادثه 11 سپتامبر را انجام می دهند ، شهید می باشند و به بهشت جاودان وارد خواهند شد.

پدیده شهادت صرفاً مختص دین اسلام نمی باشد. ازنظرتعریف : شهید کسی است که داوطلبانه به جای انکار مذهب ، مرگ را با حرف یا عمل پذیرا می شود. چنین عملی درتمام مذاهب اصلی دنیا به درستی شناخته شده است. ...... شهید همچنین به شخصی اطلاق می شود که زندگی و یا چیزی باارزش را به خاطر آرمان خود ازدست می دهد. ( دایرة المعارف بریتانیکا).

واژه شهید ازکلمه یونانی به معنای شهادت گرفته می شود . درطول ادوار مختلف ، تمایل به مردن به دلایل شرافتمندانه، همواره یک عقیده و اندیشه محکم بوده است.

شهید همچنین به شخصی اطلاق می شود که زندگی و یا چیزی باارزش را به خاطر آرمان خود ازدست می دهد. ( دایرة المعارف بریتانیکا).

شهادت درسه مذهب عمده و اصلی دنیا، اسلام ، یهودیت و مسیحیت ، نقش عمده ای داشته است .

دردین یهود،مفهوم شهادت تحت عنوان kiddash Hashem « به معنای تقدیس نام خداوند» بکاررفته است. این تعریف دربرگیرنده ممانعت از انکارخدا به منظور حصول به رستگاری است.

مطابق اعتقادات دین یهود ، ابراهام ( ابراهیم ) اولین موسس کیش یهودی به خاطر انکار بت پرستی به آتش انداخته شده است. اگر چه خداونداو را نجات داد ،ولی به خاطر تماس وی با آتش او را اولین شهید راه عقاید یهودیت نامیده اند.

مسیحیت

درقرون وسطی، مسیحی ها، یهودی ها را تحت تعقیب قرارداده و آنان را به دلائل جرائم مختلف مانند بی حرمتی به تکه نان تبرک شده برای عشای ربانی درکلیسا ، محاکمه و به مرگ محکوم می نمودند . بسیاری از یهودی ها به خاطر فرار ازمحاکمه ناعادلانه مجبور شدند که روانه اسپانیا شوند. این ها را معمولاً با تیرچوبی می سوزاندند.

 هیتلر دردهه1940 بیش از 6 میلیون یهودی را درطول حکومت رایش سوم قتل عام نمود. اینها تنها نمونه های اندکی از شهدای یهودی هستند .

درآغازترویج دین مسیح ، تمام کسانی که به این دین اعتقاد داشتند، شهید تلقی شدند. بعداً ، فقط به کسانی که ایمان خود به دین مسیح را انکار نمی کردند و درنتیجه آن شکنجه می شدند( خواه کشته می شدند و یا زخمی می شدند) شهید می گفتند. سرانجام اینکه تنها ، آنهایی که به خاطراعتقاداتشان کشته می شدند شهید نامیده شدند.

اغلب واژه شهادت را به جای کلمه saint یاانسان بهشتی که زندگی توام با اعمال خیرخواهانه وتقوا همانند ترزای مقدس دارد اشتباه می گیرند.

درزمان رومی ها، ازمسیحی هایی که ایمان خود را انکار نمی کردند به عنوان خوراک شیرها استفاده می کردند. درقرن شانزدهم ، ملکه ماری که گاهی ماری خون آشام نامیده می شد، هزاران تن از پروتستانها را به خاطرعدم پذیرش عقاید و دین کاتولیک روم کشت. دراین دین ، یک فرهنگ اعلام شهدا وجوددارد وافراد مقدسی را که شهید شدند براساس روز شهادت آنها درتقویم به ترتیب اعلام شده اند.

اغلب واژه شهادت را به جای کلمه saint یاانسان بهشتی که زندگی توام با اعمال خیرخواهانه وتقوا همانند ترزای مقدس دارد اشتباه می گیرند.

اولین شهیددراسلام سمیه بنت خباب ، هفتمین کسی که دین اسلام را پذیرفت می باشد.. او توسط رهبر مکه که درتلاش بود جلوی گسترش اسلام را بگیرد، به شهادت رسید به طور کلی دو دسته از مومنان بنام شهدای اسلام شناخته اند.آنهایی که درجهاد کشته می شوند و آنهایی که بی رحمانه وناعادلانه کشته می شوند.

سربازان فلسطینی

درسالهای اخیر ، تعریف شهادت که هرکدام ازاین مکاتب دینی ارائه نمودند، دستخوش تغییرات شده است. ازنظرتاریخی ، واژه شهادت به طور کلی یک تداعی غیرخشونت طلبانه و منفعل دارد: شهدا به طور فعال اعمال خشونت آمیز مرتکب نمی شوند بلکه وادار می شوند که به خاطر اعتقادشان متحمل شکنجه و عذاب زیاد شوند . به طور سنتی ، شهید کسی است که به جای انکار ایمان خود ، مرگ و آزار و اذیت را می پذیرد. به هرحال ، سازمانهایی که به نام ایمان واعتقاداشان درحال ترویج خشونت هستند ، امروزه دردنیا درحال کسب قدرت می باشند .دردل این سازمانها گونه ای جدید از شهادت به وجود آمده است. نوشهیدان، زیربار مرگ ستمگران نمی روند، بلکه فعالانه به منظور توجیه اهداف خود مرگ را با آغوش باز می پذیرند این انحراف از شهادت به یک سیستم اعتقادی وایمانی خاص محدود نمی شود. ازلحاظ بین المللی ، گروهها درتفسیر خود از مذهب و دین بیشتر ستیزه جو شده اند. درخاورمیانه ، درگروه های حماسی ،اعمال شهادت طلبانه جدید ، بین اسرائیل و فلسطین به طور ترسناکی وجوددارد و به ندرت روزها بدون کشتار و یا خشنونت واعمال وحشیانه از طرف هرکدام از این گروهها سپری می شود.

فعال گرای آمریکایی ٌپل هیل قهرمان نهضت ضد سقط جنین دراین کشور می باشد. او به خاطر قتل دونفردررابطه با جنگ صلیبی نهضت خود محاکمه واعدام شد. تیموتی مک وی آمریکایی همچنین دررابطه با بمب گذاری درشهر اوکلاهاما محاکمه واعدام شد. او عضو شبه نظامیان ضددولتی که حامی بمب گذاری است بود.

درخاورمیانه ، درگروهای حماسی ،اعمال شهادت طلبانه جدید ، بین اسرائیل و فلسطین به طور ترسناکی وجوددارد و به ندرت روزها بدون کشتار و یا خشنونت واعمال وحشیانه از طرف هرکدام از این گروهها سپری می شود.

گرچه هم هیل وهم مک وی ازنظر فنی به این دلیل که خود دربمب گذاریها از بین نرفته اند، نوشهید محسوب نمی شوند اما از آنجائیکه بعدها به خاطر این اقدامات به مرگ محکوم شده اند . امروزه درنهضت خود به عنوان قهرمان مورد احترام می باشند.

حاملین بمب های انتحاری فلسطینی واسرائیلی مانند هیل و مک وی ، وتعدادی بی شمار از دیگر افراد معرف قدرت جنگ افزار اتمی، انسان ضعیفی هستند که معتقداست خداوند خون و خونریزی را دوست دارد.

غزه

دریک گزارش 111 صفحه ای که برای کنگره آمریکا چاپ شده 46 گروه متفاوت درلیست گروههای تروریست خارجی قراردارند. هرگروه اهداف مجزا و ابزار ارتکاب خشونت خاص خویش را دارد. وابستگی مذهبی ملاک طبقه بندی رایج برای این گروهها می باشد. از میان گروههای اسلامی می توان القاعده گروهک مسئول حادثه 11سپتامبر، را نام برد. گروهک القاعده درصدد نابودی هرقدرتی که باشکوه و عظمت اسلام مخالفت کند و یا آن را تهدید کند، می باشد. هدف و اندیشه تعالی بخشیدن به اسلام از طریق نشانه گرفتن قدرتهای غربی درمناطق خاورمیانه رواج یافته است. بررسی این گروهها که ازخشونت به عنوان ابزار رواج و دفاع از اسلام استفاده می کنند روح تازه ای درکالبد شاخه جدید شهادت دمیده است. مرجان ساتراپی درشرح حالی مفصل نوعی دیگر از شهادت را که درزادگاهش ایران هنگام جنگ ایران وعراق دردهه 1980 به وجود آمده ، بررسی می نماید. اگرچه دونوع شهادت ازبسیاری جهات باهم شبیه می باشند، تفاوتهای اساسی بین آنها وجوددارد و همین تفاوتها مبناء تقسیم شهادت به دو گروه می باشند.

شهادت مفهومی پویا دارد و بستگی به متنی دارد که این کلمه درآنها بکار می رود. درک دامنه و قلمرو این پدیده دردین اسلام از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

شهادت مفهومی پویا دارد و بستگی به متنی دارد که این کلمه درآنها بکار می رود. درک دامنه و قلمرو این پدیده دردین اسلام از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. شهادت یک عمل رایج ، معمولی، وهمه گیر درفرقه های تندرو اسلامی می باشد.به طور کلی ، معتقدین و پیروان دین اسلام افراطی نیستند و به شهادت تمایل ندارند.اولیوتی می گوید که کمتر از 5درصد ازمسلمانان را می توان به عنوان بنیادگرا نامید و ازمیان این 5 درصد فقط یک صدم درصد به تروریسم یا خشونت مذهبی تمایل دارند. بنابراین فقط یک نفر از هردویست هزار مسلمان را می توان به تروریست متهم نمود. علیرغم این تعداد کم مسلمانان افراطی ، همه جا و درسراسر دنیا ترس از اعمال خشونت بار مسلمانان وجوددارد.

شهدا

درمورد اینکه مسلمانان افراطی که اعمال خشونت آمیز تحت لوای نام اسلام انجام می دهند را شهید بنامیم، تناقص و چالش وجوددارد. بعد از 11 سپتامبر، بوش آنهایی که هواپیما را به سمت ساختمان تجارت جهانی هدایت کردند نه تنها لقب شهید نداده است بلکه آنها را قاتل نامیده است.

رسانه های عربی ازجمله شبکه تلویزیونی الجزیره عموماًً به نوعی از بمب گذاری انتحاری تحت عنوان بمب های انسانی اشاره دارند و درآمریکا این اصطلاح درمورد خلبانانی بکار می رود که حادثه 11 سپتامبر را رقم زدند. این اختلافات ، بیانگر دیدگاه های متفاوت ازکنشهای شهادت گونه مسلمانان می باشد.

به منظور اجتناب از اشتباه و انطباق با موضوع همچنین آگاهی دقیق از اهداف اسلام گرایان افراطی . درتمامی این متن ، هنگام اشاره به افرادی که تروریست ، بمب گذاری انتحاری ، جانی و آدم کش هستند از واژه شهید استفاده شده است.

حال با توجه به مطالب بالا بر این باوریم که فاصله ی زیادی بین مفهوم شهید از زمان صدر اسلام ، در سیره ی امام حسین و ائمه تا شهدای دفاع مقدس و مفهوم شهید در ادیان تحریف شده ی کنونی هست .

و چنین است که ما به شهدای دفاع مقدس که یاران راستین اباعبدالله الحسین هستند افتخار می کنیم .

منبع :

تغییر رنگ شهادت (نوشته آلیسون زریک)

برگرفته از سایت نوید شاهد

+نوشته شده در ساعت توسط مدیر